Սուտ՝ Ղարաբաղյան կոնֆլիկտի կարգավորման մասին

04.09.2017 | 15:17

Սեպտեմբերի 1-ին հայաստանյան ու տարածաշրջանային մի շարք լրատվամիջոցներ միաձայն հանդես եկան հրապարակումներով, որոնց վերնագրերում գրված էր․ «Եթե Արևմուտքն ընդուներ մեր առաջարկները, ԼՂ հակամարտությունը վաղուց կարգավորված կլիներ. Լավրով»:

Մենք փորձեցինք պարզել, թե արդյո՞ք ՌԴ արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովը նման բան ասել է, թե ոչ… Եվ եթե ասել է, ապա որքանո՞վ է ճիշտ:

Լավրովի խոսքը

Արտաքին հարաբերությունների Մոսկվայի պետական համալսարանի ուսանողների և պրոֆեսորադասախոսական կազմի հետ հանդիպման ժամանակ ն.գ. Սերգեյ Լավրովը երկար ելույթ է ունեցել, որի ՆԱՏՕ-Ռուսաստան հարաբերությունների մասում մի քանի բառ է ասել Լեռնային Ղարաբաղի մասին:

Մասնավորպես, նախարարը ասել է «Առավել մտահոգիչ են ՆԱՏՕ-ի ջանքերը՝ ուղղված ռազմաքաղաքական իրավիճակի փոփոխմանը Եվրոատլանտյան տարածաշրջանում, ներառյալ Ռուսաստանի հետ սահմանակից տարածքներում ռազմական ներկայացվածության ու ինֆրաստրուկտուրայի և իհարկե ամերիկյան հակահրթիռային գլոբալ համակարգի եվրոպական սեգմենտի ստեղծումը… Բայց, որպես պատասխանատու պետություն, մենք հետամուտ ենք այն դեկլարացիաներին, որոնք վերջին 20 տարում ընդունվել են ԵԱՀԿ-ում և Ռուսաստան-ՆԱՏՕ խորհրդում:

Մենք բոլորս ուզում ենք ստեղծել հավասար անվտանգության տարածք Եվրոատլանտիկայում ու Եվրազիայում, մեզանից որևէ մեկը չի ամրացնի իր անվտանգությունը այլոց անվտանգության ոտնահարման հաշվին: Ցավոք, այդ դեկլարացիաները մնացին թղթի վրա և քաղաքական խոստումների մակարդակում: Դրանց իրավաբանական ուժ տալու մեր փորձերը մերժվում էին արևմտյան երկրների կողմից: Վստահ եմ, որ եթե դա տեղի չունենար, և եթե հավասար ու անբաժանելի անվտանգությունը գործեր՝ ստանար պարտադիր իրավաբանական ուժ, ապա Եվրոպայում պահպանվող բազմաթիվ կոնֆլիկտները չէին լինի, դրանք կլուծվեին: Ես կարծում եմ, դա վերաբերվում է մերձդնեստրյան, ղարաբաղյան և Կոսովոյի կոնֆլիկտներին:

Հավասար անվտանգության նորմերի իրավաբանական ամրագրման դեպքում վաղուց հնարավոր կլիներ պայմանավորվել անդրկովկասում ուժի չկիրառման մասին, ինչին մենք փորձում ենք հասնել: Ամենաթարմ Ուկրաինական ճգնաժամը, հավանաբար, ընդհանրապես չէր լինի, եթե մենք բոլորս հարգեինք այն պարտավորությունները, որոնք վերցրել ենք ԵԱՀԿում հավսար և անբաժանելի անվտանգություն»:

Ո՞վ է ստում

Մի կողմից ակնհայտ է, որ պարոն Լավրովը, խոսելով «հավասար անվտանգության» մասին, նկատի ունի ՆԱՏՕ-Ռուսաստան փոխհարաբերությունները, որոնց շրջանակներում է դիտում թե՛ Մերձդնեստրի, թե՛ Կոսովոյի, թե՛ Արևելյան Ուկրաինայի և թե՛ ռուս-վրացական կոնֆլիկտները: Այդ կոնֆլիկտները, պաշտոնական Մոսկվան միշտ դիտել է որպես ՆԱՏՕ-Ռուսաստան հարաբերությունների ածանցյալ:

Սակայն, դա երբեք չի նկատվել ղարաբաղյան կոնֆլիկտի մասով: Այդ կոֆլիկտը երբեք չի եղել և չի էլ ներկայացվել որպես Ռուսաստան-Արևմուտք կոնֆլիկտ: Ավելին, Մոսկվան պարբերաբար հայտարարել է, որ արևմտյան գործընկերների (մասնավորապես, Ֆրանսիայի ու ԱՄՆ-ի) հետ միասին են աշխատում ղարաբաղյան կոնֆլիկտի խաղաղ կարգավորման վրա: Դրա ամենաթարմ օրինակը Վաշինգտոնի ու Փարիզի կողմից առաջարկված և ապա Մոսկվայի կողմից սատարում ստացած շփման գծում հետաքննության մեխանիզմների ներդրման նախաձեռնությունն է, որը մերժվում է Բաքվից:

Այսինքն, մի կողմից ն.գ. պարոն Լավրովը իրոք խոսել է «արևմուտքի կողմից ռուսական առաջարկությունների մերժման» մասին և ասել, որ անվտանգության երաշխավորման դեպքում կլուծվեր ղարաբաղյան կոնֆլիկտը, մյուս կողմից չի հստակեցնում, թե արդյո՞ք ըստ իրեն մերժված առաջարկները վերաբերվում էին միմիայն Ռուսաստան-ՆԱՏՕ հարաբերություններին, թե նաև այլ կոնֆլիկտներին:

Ըստ ամենայնի, Լավրովը նկատի է ունեցել, որ արևմուտքը մերժում է առաջարկությունները՝ կապված Ռուսաստան-ՆԱՏՕ հարաբերություններին հետ, իսկ ապա հավելում, որ առհասարակ անվտանգության իրավաբանական երաշխավորումը խաղաղություն կբերեր ԵԱՀԿ տարածքի բոլոր կոնֆլիկտներին:

Այդուհանդերձ, պնդել, որ լրատվամիջոցները աղավաղել են ՌԴ արտգործնախարարի խոսքերը հնարավոր չէ: Սակայն, կոնտեքստից կտրվելու արդյունքում դրանք ընդհանրապես այլ կերպ են ընկալվում ընթերցողի կողմից:

Համենայն դեպս, սուտ է

Հարկ ենք համարում ընդգծել, որ հայտնի չէ պաշտոնական Մոսկվայի ղարաբաղյան կոնֆլիկտի մասին որևէ  նախաձեռնություն, որը կմերժվեր արևմտյան երկրների կողմից: Ավելին, հայտնի չէ որևէ նախաձեռնություն (առհասարակ), որը կլուծեր արցախյան կոնֆլիկտը:

Բաքուն մտադիր չէ գնալ էական զիջումների և ճանաչել Լեռնային Ղարաբաղի անկախությունը (այդ թվում՝ Ռուսաստանի կողմից Ադրբեջանին զենքեր մատակարարելու արդյունքում): Իսկ Երևանը, որպես պատերազմում հաղթող և Ղարաբաղի բնակչության անվտանգության դե-ֆակտո երաշխավոր, չի կարող Արցախը հանձնել Ադրբեջանին:

Հետևաբար, «Եթե Արևմուտքն ընդուներ Ռուսաստանի առաջարկները, Ղարաբաղի հակամարտությունը վաղուց կարգավորված կլիներ» արտահայտությունը սուտ է: Որքա՞ն է այդ ստի տարածմանը նպաստել Լավրովի անմիարժեք խոսքը, իսկ որքան  ԶԼՄ-ների կողմից աղավաղումը՝ թող դատի ընթերցողը:






Կարդացեք նաև։

Լավրովը ստում է Բուդապեշտի հուշագրի մասին

Ռուսաստանի ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովն Ուկրաինային մեղադրել է Բուդապեշտի հուշագիրը խախտելու մեջ։ Պատասխանելով լրագրողների հարցրերին` պաշտոնյան հրաժարվել է ընդունել Ռուսաստանի կողմից հուշագրի խախտման հնարավորությունը և հայտարարել, որ Ուկրաինան է այն…


Ռուբլին չի թանկացել

Դեկտեմբերի 14-ին «Իրավունք» օրաթերթի կայքէջը և Շաբաթ․am լրատվականն ապատեղեկատվություն են տարածել ռուսական ռուբլու թանկացման մասին։ Կենտրոնական բանկի հրապարակած տվյալների համաձայն՝ նախորդ օրվա համեմատ ռուսական արտարժույթը մնացել է նույնը։ Իսկ դեկտեմբերի…


Ահաբեկիչներից հակաահաբեկիչներ. Պուտինի ինքնահակասությունները Թուրքիայի հարցում

Նոյեմբերի 22-ին Սոչիում տեղի ունեցավ Ռուսաստանի, Թուրքիայի և Իրանի նախագահների եռակողմ հանդիպումը: Վլադիմիր Պուտինը, Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը և Հասան Ռոհանին հիմնականում քննարկել են Սիրիական ճգնաժամը, դրա լուծման քաղաքական բաղադրիչը, իրավիճակը…


Ադրբեջանում ստում են Բաքվում բնակվող 20 հազար հայերի մասին

Ադրբեջանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի աշխարհագրության ինստիտուտի մարդկանց աշխարհագրության բաժնի ղեկավար Զաքիր Էմինովը նոյեմբերի 22-ին ակադեմիայում տեղի ունեցած սեմինարի ժամանակ որոշ ուշագրավ տվյալներ էր ներկայացրել Ադրբեջանի բնակչության վերաբերյալ: Մասնավորապես, Էմինովը պնդել…